2025

Karakteristično za Bosnu i Hercegovinu je fragmentarna politička kultura sa značajnim podjelama, odnosno razlikama po pitanju nacionalnih, vjerskih, jezičkih i kulturno-tradicionalnih aspekata.Kultura bi se tako mogla definisati kao permanentni rad na prošlosti s ciljem oblikovanja zajedničkog identiteta jedne zajednice, te prilagođavanju sadašnjih momenata već oblikovanom identitetu. U takvom postavu prošlost je, naprosto, ono što se…

Vječito istorijsko pitanje je nacionalni i drugi kolektivni identiteti. Prije određenja nacionalog identiteta razmotrićemo Smitovu analizu ostalih kolektivnih identiteta, poput rodnog, teritorijalnog, klasnog i vjerskog. Smit na početku knjige Nacionalni identitet piše o višestrukim identitetima kojima je čovjek određen, a među prvim ističe kategoriju pola. Na mnoge neuhvatljive, a očigledne načine mi smo određeni svojim…

Sa pojmom vladavine prava je u vezi – koncept pravne države. Termin „pravna država“ se pojavio krajem XIX i početkom XX vijeka, i predstavlja uži termin od anglosaksonskog koncepta “ustavne države” i američkog principa “vladavine prava” umjesto “vladavine ljudi”. Ustavno-politički posmatrano, pojam vladavine prava je isticao ulogu i značaj ideje o nepovredivosti osnovnih i ličnih…

Kao država koja je bila najututicajnija katolička zemlja, Austrougarska (8.6.1867-31.10.1918) je još 1903. godine, započela svoju histeričnu zavjeru protiv Srba. Od tog momenta Srbija je predstavljala prepreku agresivnoj ekspanziji Austrougarske monarhije na Balkanskom poluostrvu. Srbija je bila nezavisna i dobro organizovana država, pobjednik iz dva balkanska rata, država koja je imala razvijene veze sa vodećim…

Austrougarski prestolonasljednik Franc Ferdinand je u Sarajevu ubijen na Vidovdan (28. juna 1914). Ubio ga je devetnaestogodišnji pripadnik Crne ruke, Gavrilo Princip (1894-1918). Tražeći razlog da ratuje protiv Srbije, Austrougarskoj je atentat „pružio savršen izgovor“ za početak rata koji će se pretvoriti u globalni, Prvi svjetski rat, koji će promijeniti geopolitičke odnose. Austrougarski general Oskar…

U prvom periodu širenja islama, centar islamske civilizacije bio je Damask, na čelu s dinastijom Umajada, koja je vladala carstvom do 750. godine nove ere. Tokom ove dinastije, carstvo je imalo razvijen poreski sistem i birokratsku državu s centraliziranim sudskim sistemom, čiju je okosnicu činila moćna vojska i mornarica, što je imalo značajan utjecaj na…

Politička situacija u Bosni i Hercegovini oduvijek je bila kompleksna mreža međusobno isprepletenih interesa, etničkih podjela i vanjskih utjecaja. Pravosnažna presuda Miloradu Dodiku, predsjedniku Republike Srpske, predstavlja samo vrh ledenog brijega u analizi duboko ukorijenjenih problema koji muče ovu dejtonsku zajednicu-državu BiH već desetljećima. Ova presuda nije samo pravni akt-ona je simbol borbe između različitih…

Razvoj i napredak, kao poboljšanje položaja ljudi, spadaju, počev od 18. vijeka u paradigmatičke temelje onoga što se samo po sebi razumije, u evropskoj i američkoj kulturi. Pri tom, pojam napretka sugeriše shvatanje o nekoj linearnoj progresiji, o provođenju jednog samokretanja čovječanstva koje je po svojoj suštini usmijereno prema “napred” ili prema “gore”. Razvoj je…

Poštovani čitaoci, Pred Vama, nama, je novi 26-ti broj časopisa Sociološki diskurs u kojem vam predstavljamo devet radova različito kategorisanih prema kriterijumu naučnog doprinosa problematici kojom su se autori bavili. Ovaj broj predstavlja ne samo zbirku naučnih radova, već i svjedočanstvo o kontinuitetu naučnog promišljanja u vremenu velikih društvenih previranja i izazova. Radovi su multidisciplinarnog…

Odsustvo unutrašnje socijalne, rasne, etničke i geografsko-političke kompaktnosti, što se prvenstveno ogledalo u razlikama između afričkog, arapskog, tursko-iranskog, kinesko-kavkaskog i južnoazijskog islama, učinilo je islamsku civilizaciju zasebnim i diskretno kosmopolitskim svijetom kojeg je bilo teško razumjeti od njegovog nastanka pa sve do današnjih dana. U prvoj fazi razvoja i širenja islama, za vrijeme Umajadskog (Umayyad…