Svaka nauka dostiže zrelost onoga trenutka kada se okrene samoj sebi — kada, pored istraživanja svog predmeta, počne sistematski da promišlja vlastite pojmove, vlastitu istoriju i vlastite granice. Enciklopedija je klasični oblik takvog samopromišljanja. Ona nije puki zbir odrednica, abecedno poredanih radi lakšeg pretraživanja, nego pokušaj da se cjelokupno znanje jedne discipline sabere, uredi i izloži kao koherentna cjelina, da se rasuti pojmovi, teorije, institucije i ličnosti dovedu u međusobni odnos i time učini vidljivom unutrašnja arhitektura nauke. Kada su se Didro i D’Alamber u osamnaestom vijeku poduhvatili izrade svoje Encyclopédie, oni nisu namjeravali samo da popišu postojeće znanje; namjeravali su da ga preurede, da pokažu kako pojedinačne nauke i vještine čine jedinstveno tkanje ljudskog uma, te da tim činom sistematizacije samo znanje unaprijede. U tom duhu, i sa punom sviješću o skromnijim razmjerama vlastitog poduhvata, nastala je i ova enciklopedija — prva sveobuhvatna enciklopedija defendologije na našem jeziku i, koliko je priređivačima poznato, jedna od prvih takve vrste uopšte.
Defendologija je mlada nauka, ali njen predmet star je koliko i sama civilizacija. Rat, prijetnja ratom, priprema za rat i zaštita od njegovih posljedica prate ljudske zajednice od njihovih najranijih oblika; Heraklitova misao da je polemos otac svih stvari nije tek retorička hiperbola arhajskog mislioca, nego uvid u konstitutivnu ulogu sukoba u oblikovanju političkih poredaka, tehnologija, privreda i kultura. Pa ipak, sistematsko, metodološki disciplinovano izučavanje zaštite, odbrane i bezbjednosti kao jedinstvenog fenomena — ne rata kao takvog, što je predmet ratne vještine i vojnih nauka u užem smislu, niti bezbjednosti kao apstraktne kategorije međunarodnih odnosa, nego cjelokupnog sklopa kojim se društva brane, štite i obezbjeđuju — plod je tek novije istorije nauke. Defendologija je izrasla iz potrebe da se prevaziđe fragmentarnost koja je dugo opterećivala ovo polje: vojne nauke bavile su se oružanom silom, kriminologija unutrašnjom bezbjednošću, međunarodni odnosi spoljnom politikom i ravnotežom moći, sociologija društvenim korijenima nasilja, ekonomija troškovima naoružavanja — a cjelina, ono što sve te dimenzije povezuje u jedinstven zaštitno-odbrambeni sistem društva, ostajala je bez svoje nauke. Defendologija je odgovor na taj epistemološki manjak. Odgovore na navedeno pitanje potrebno je potražiti u razvijanju nove sveobuhvatne nauke o zaštiti, odbrani i bezbjednosti, koja bi preispitivala zakone društvenih nauka te putem njih povezivala dostignuća svih odvojenih zaštitno-odbrambenih, bezbjednosnih naučnih disciplina, te pronašla optimalne mogućnosti zaštitno-odbrambeno-bezbjednosne funkcije na globalnom, mikro i makro nivou.
Za čitav tekst, kliknite ovdje.
